‘Werken aan de kinderen is werken aan de toekomst’

Yodit is werkzaam bij stichting SEZO binnen het project Eruna, dat zich richt op jonge nieuwkomers uit Eritrea. Het project biedt ondersteuning op het gebied van onderwijs, integratie en participatie. Yodits werk bestaat vooral uit het begeleiden van Eritrese jongeren richting werk en maatschappelijke deelname. “Voor veel jongeren is dit hun eerste houvast in Nederland,” zegt ze. “Ze hebben iemand nodig die de weg wijst en vertrouwen geeft.”

Bij Eruna krijgen deelnemers basiscursussen Nederlands en computerlessen. Deze lessen helpen nieuwkomers – onder wie jongeren uit asielzoekerscentra – op weg naar taalniveau A2 en het inburgeringsexamen. Er zijn ook deelnemers die al enkele jaren in Nederland wonen, maar toch extra ondersteuning nodig hebben bij taalvaardigheid.

Daarnaast volgen jongeren de Young Leaders Training, die onderdeel is van de Maatschappelijke Diensttijd (MDT). In dit programma komen onderwerpen aan bod als mentale gezondheid, sociale media, financiën, leiderschap, rolmodellen en het maken van keuzes voor de toekomst.
De meeste jongeren zijn twintigers. Vaak zijn ze in hun eentje uit Eritrea gevlucht. Familie, religie en gemeenschap spelen een belangrijke rol in hun leven. Maar als nieuwkomers ervaren ze uitdagingen op het gebied van taal en integratie.

Ondersteuning

Veel jongeren wonen nog in een asielzoekerscentrum of hebben pas recent een woning gekregen. Ze zijn bezig hun weg te vinden in Nederland. Bij Eruna krijgen ze hulp in hun eigen taal. Ze komen bijvoorbeeld langs met officiële brieven die ze niet begrijpen. Soms melden zich tijdens de inloopuren ook mensen die al langere tijd in Nederland verblijven, maar nog steeds vragen hebben.

De behoefte aan ondersteuning is dus breed. Veel jongeren willen graag werken en worden door Eruna geholpen bij het zoeken naar passende banen en het opstellen van hun eerste cv. Het vinden van werk is niet eenvoudig, vooral vanwege taalbarrières. “Taal is vaak de grootste drempel,” legt Yodit uit. “Zonder taal is het moeilijk om werk te vinden, maar ook om je zeker te voelen in gesprekken of opleidingen.”

Ook willen jongeren vaak beter begrijpen hoe het Nederlandse onderwijssysteem werkt. Binnen Eruna is ruimte voor zowel praktische hulp als persoonlijke gesprekken. Hoewel jongeren in principe ook terechtkunnen bij scholen of andere instanties, weten ze vaak niet precies waar ze moeten aankloppen.

Onbekend terrein

Binnen de Eritrese gemeenschap leven de gemeenteraadsverkiezingen niet erg, vertelt Yodit. Veel nieuwkomers zijn in eerste instantie vooral bezig met het opbouwen van hun leven. Politieke participatie krijgt minder prioriteit.

Daarnaast ontbreekt soms kennis over het Nederlandse politieke systeem. In Eritrea is stemmen geen vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven, waardoor het idee van verkiezingen voor sommigen onbekend terrein is. Wat ook een rol speelt, is dat mensen dankbaar zijn voor de kansen die ze hier krijgen, zodat ze soms minder kritisch kijken naar de keuzes binnen de politiek.

Volgens Yodit kan de gemeente meer doen aan tijdige en structurele voorlichting over verkiezingen. Voor de betrokkenheid zou het helpen als niet alleen vlak vóór verkiezingen, maar continu aandacht zou worden besteed aan democratische participatie. Hoewel op het gebied van onderwijs en integratie in Nederland veel goed geregeld is, ontbreekt het soms aan laagdrempelige informatie.

Bovendien zijn de wachttijden voor taallessen lang, terwijl een snelle start cruciaal is. “Juist in het begin willen mensen vooruit,” zegt Yodit. “Als ze dan lang moeten wachten, kan die motivatie afnemen.”

Ouders met kinderen hebben vaak ondersteuning nodig bij het begrijpen van het onderwijssysteem, bijvoorbeeld rond schooladviezen in het basis- en voortgezet onderwijs. Voorlichtingsbijeenkomsten in de eigen taal zouden hierbij helpen. Ook gesubsidieerde huiswerkbegeleiding voor kinderen van nieuwkomers zou veel uitmaken, vooral voor ouders die laaggeletterd zijn of de taal onvoldoende spreken om hun kinderen goed te begeleiden. “Werken aan de kinderen is werken aan de toekomst,” aldus Yodit.

Aangezien onderwijs bepalend is voor iemands ontwikkeling, is het een belangrijk thema tijdens het stemmen. Yodits advies aan kiezers is eenvoudig: maak gebruik van je stemrecht, kies op basis van wat jij belangrijk vindt en laat je goed informeren. “Als je iets niet begrijpt, vraag dan om uitleg op basis van feiten – niet op basis van iemands mening.”

Sinds de invoering van de Wet Inburgering in 2022 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het taalonderwijs aan statushouders als onderdeel van de inburgering. Voor veel statushouders is taalniveau B1 het uitgangspunt, het niveau dat je bijvoorbeeld nodig hebt voor de meeste opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs. Afhankelijk van het leervermogen kan ook een andere leerroute worden gevolgd.

Normaal gesproken beginnen statushouders met de inburgering zodra zij een eigen woning hebben. In Amsterdam kunnen sinds enkele jaren statushouders die nog in een azc wonen ook al beginnen met het inburgeringsprogramma.

Deze verkiezingsspecial kwam tot stand in samenwerking met Netwerk Nieuwkomers Amsterdam (NNA). Het NNA wordt gefinancierd door de gemeente Amsterdam.