‘Veendam 1894 heeft me een thuis en een familie gegeven’

‘Ik ben een beetje teleurgesteld door de nederlaag,’ zegt hij met een flauwe glimlach. ‘De jongens hebben alles gegeven. We hadden verwacht te winnen omdat we de kwaliteit in huis hebben.’ Na de uitschakeling in de halve finale van de play-offs in de derde klasse is het seizoen voor Veendam 1894 afgelopen. Voor Basiru betekent het een mijlpaal: tegen alle verwachtingen in heeft hij twee seizoenen bij de club gespeeld. Hij voelt zich thuis bij dit team. 

Voor Basiru is voetbal meer dan alleen sport. Het is een manier van leven. Vanaf het moment dat hij na een lange reis en een gevaarlijke overtocht over de Middellandse Zee in Nederland aankwam, snakte hij naar een gelegenheid om een balletje te trappen. Zodra hij hoorde dat hij in een azc in Veendam zou worden geplaatst, ging hij op internet op zoek naar een voetbalclub in de buurt. ‘Veendam 1894 kwam als eerste naar boven.’ Hij stuurde een bericht naar de club en werd al snel uitgenodigd voor een eerste training. Dat gaf hem een gevoel van opwinding en spanning. Hij was blij dat hij een kans kreeg om zijn talent te laten zien. 

Basiru wilde meteen aan wedstrijden meedoen, maar een lidmaatschap, dat 235 euro kost, kon hij met zijn wekelijkse toelage voor basisbehoeften niet betalen. Het lot was hem welgezind, vertelt Basiru. ‘Na een training raakte ik in gesprek met een vriendelijke dame, aan wie ik mijn situatie uitlegde. Ze bood aan mijn lidmaatschap te betalen. Daardoor kon ik lid worden. Het voelde alsof er een enorme last van mijn schouders was gevallen.’

De volgende uitdaging was het veroveren van een plek in het team met veel goede spelers. Basiru beschouwt zichzelf als een diep spelende middenvelder die goed is in tackelen, koppen en duels winnen. Inmiddels heeft hij zich ontwikkeld tot een veelzijdig speler. Dankzij coach Armand Mac Andrew promoveerde hij van het jeugdteam naar het eerste elftal. Mac Andrew, een in Suriname geboren ex-profvoetballer, die tot 2006 betaald voetbal heeft gespeeld bij BV Veendam, bleek een ideale mentor. ‘Ik kan nu zowel als links- als rechtsback spelen en je kan mij overal op het middenveld opstellen. De enige posities die niet voor mij zijn weggelegd zijn keeper en spits.’ 

Van onschatbare waarde

Basiru zegt dat hij zijn veelzijdigheid te danken heeft aan het vertrouwen dat de coach in hem stelt: hij mag elke rol vervullen, zolang het maar ten goede komt aan het team. Zijn vermogen om dingen snel te begrijpen en zich aan te passen heeft hem zowel op als buiten het veld geholpen bij zijn ontwikkeling. ‘Basiru is een geweldige kerel, en we zijn blij dat hij hier is,’ zegt Mac Andrew. ‘Hij doet het goed. We willen hem zo lang mogelijk houden.’ 

Twee keer per week fietst Basiru 3 kilometer naar het Henk Nienhuis Stadion voor trainingssessies van drie uur. De tijd die hij met het team doorbrengt, geeft hem een thuis ver van zijn geboorteland Gambia, dat hij is ontvlucht uit angst voor geweld en vervolging. Hij heeft nu vrienden, fans en een familie gekregen, zegt hij. Voor hem is voetbal van onschatbare waarde geweest voor zijn integratie. ‘Ik spreek nu een beetje Nederlands en dat wordt elke dag beter. De jongens nodigen me meestal uit voor een drankje, en soms organiseert de club maaltijden voorafgaand aan wedstrijden.’ 

Tijdens een wandeling door de straten van Veendam blijkt dat sommige inwoners hem herkennen en hartelijk groeten. Basiru vindt het geweldig. Het doet hem denken aan 1 juni 2026, toen het Dagblad van het Noorden hem prees voor een uitmuntende prestatie tegen Opende in de kwartfinales van de play-offs. ‘Ze schreven dat Veendam een sterke middenvelder uit Gambia had,’ vertelt hij. Op zijn mobieltje laat hij een foto zien van dat artikel. 

Hoewel Basiru het naar zijn zin heeft in Veendam, vraagt hij zich na enkele vervelende ervaringen of hij wel helemaal wordt geaccepteerd. Dan zegt hij tegen zichzelf dat hij kalm moet blijven en zich niet door emoties moet laten meeslepen. ‘Het belangrijkste voor mij is wederzijds respect en het vermogen de juiste beslissing te nemen, zelfs als je iets voelt, ziet of hoort wat je niet bevalt.’ Volgens streekomroep RTV1 kwamen vorig jaar bij de politie achttien meldingen binnen van discriminatie op grond van afkomst en huidskleur. 

Bij de parlementsverkiezingen van vorig jaar werd de PVV, die weinig op heeft met asielzoekers, veruit de grootste partij in Veendam. Basiru zegt zich niets aan te trekken van wat er in de Tweede Kamer gebeurt. ‘Ik volg de politiek niet, hoewel ik wel van Geert Wilders heb gehoord. Op dit moment voel ik me geliefd en negeer ik de negatieve energie. Mensen op straat noemen me Basi, en de meesten lijken me graag te zien.’ 

Zijn asielprocedure loopt inmiddels twee jaar. Om kans te maken op een voetbalcarrière moet Basiru eerst de vluchtelingenstatus krijgen. Het COA-personeel in zijn azc staat achter hem en moedigt hem aan om hard te blijven werken. ‘Ze zeggen steeds dat ze me op Facebook of in de krant hebben gezien en dat ik een goed voorbeeld ben in het opvangcentrum.’ Basiru voelt zich dichtbij en toch ook ver verwijderd van het leven dat hij voor ogen heeft als hij eenmaal een veilige plek heeft gevonden. Hij hoopt dat het voetbal de weg vrijmaakt voor een kansrijke toekomst.