Stanislas Bujakera blijft ook na gevangenschap de waarheid onthullen

Onafhankelijke journalisten in de Democratische Republiek Congo staan voor grote uitdagingen in hun zoektocht naar de waarheid. Het uiten van hun mening kan ernstige gevolgen hebben. “Om je werk te kunnen blijven doen, moet je aan één ding voldoen: in leven blijven. Ik verzet me liever tegen gedwongen ballingschap dan dat ik me onderwerp aan een dictatuur. Dankzij technologie heb ik elke dag een nauwere band met mijn bronnen, waardoor ik mijn werk kan doen”, aldus Stanislas Bujakera.

Bujakera is een vooraanstaand Congolees journalist en hoofdredacteur van actualite.cd, een onafhankelijk onlineplatform dat zich toelegt op het brengen van diepgaande nieuwsberichten uit de Democratische Republiek Congo. Zijn toewijding aan journalistieke integriteit helpt de complexiteit van zaken te belichten, waardoor lezers op de hoogte blijven van en betrokken blijven bij de urgente kwesties die spelen in het land.

In de provincie Noord-Kivu zijn er tussen januari 2024 en januari 2025 meer dan vijftig aanvallen geregistreerd op nieuwsredacties en journalisten, inclusief plunderingen, bedreigingen en fysieke geweldshandelingen. Journalisten die kritisch berichten, met name over het leger of rebellen, worden vaak geïntimideerd, bedreigd of zelfs vervolgd. Nieuwe wetgeving uit april 2023 introduceerde bovendien strengere regels zoals een clausule van ‘kwade trouw’ bij verspreiding van ‘valse informatie’, waardoor de overheid vaker censureert of ingrijpt.

Rijk aan potentieel

“Aanvankelijk droomde ik ervan om arts te worden”, vertelt Bujakera, “dus wilde ik geneeskunde studeren. Door omstandigheden ben ik echter een andere weg ingeslagen, en dat bleek de juiste: journalistiek. Al snel ontwikkelde ik er een passie voor, geïnspireerd door de wens om de waarheid te onthullen en een stem te geven aan degenen die geen stem hebben. Ons land is rijk aan potentieel, maar kampt met enorme moeilijkheden. Ondanks de gevaren – arrestaties, bedreigingen en zelfs een willekeurige detentie van zes maanden in 2023 voor een artikel dat ik niet had geschreven – blijf ik ervan overtuigd dat journalistiek een essentiële pijler is van democratie en rechtvaardigheid in de DRC.”

“Onrechtvaardigheden, zoals de onopgeloste moord op Chérubin Okende [Congolees politicus – red.] of de onmenselijke omstandigheden in gevangenissen zoals in Makala, waar ik vastzat, versterken mijn overtuiging dat moedige journalisten nodig zijn om misstanden aan het licht te brengen en verandering te bewerkstelligen”, vervolgt hij. “Deze missie is een plicht tegenover mijn volk en de toekomst van mijn land.”

Actualite.cd is zijn geesteskind, dat hij runt samen met Patient Ligodi, de algemeen directeur. “In de zoektocht naar verandering aan de top van het land, toen de tweede en laatste ambtstermijn van Joseph Kabila in 2016 ten einde liep, had Congo behoefte aan een volledig onafhankelijk mediakanaal dat ten dienste stond van de bevolking en gecontroleerde informatie verstrekte. Sinds 4 augustus 2016 zijn wij online en voldoen we in die behoefte – en dat zullen we blijven doen.”

Dertien jaar aan risico’s

Sinds 2012 werkt hij als professioneel journalist, wat betekent dat hij al dertien jaar grote risico’s loopt. Zo werd hij op 8 september 2023, na de publicatie van een artikel in Jeune Afrique Magazine dat ten onrechte aan hem werd toegeschreven, in Kinshasa gearresteerd door de Congolese autoriteiten. Toen hij op het punt stond aan boord te gaan van een binnenlandse vlucht in het kader van zijn werk, werd hij ruw onderschept door agenten in burgerkleding.

“Zij namen mijn telefoon in beslag en namen me mee naar het politiebureau in Kinshasa. De volgende dag werd ik onderworpen aan een hardhandig verhoor in het bijzijn van meer dan vijftien mensen. De sfeer was gespannen. Hun vragen waren dreigend en ik besefte dat mijn onderzoekswerk naar machtsmisbruik en gevoelige kwesties zoals fraude en mensenrechtenschendingen mijn leven in gevaar kon brengen.” Zijn arrestatie werd gevolgd door zes maanden detentie in de Makala-gevangenis onder erbarmelijke omstandigheden. “Dit heeft diepe indruk op me gemaakt, maar ook mijn vastberadenheid versterkt om de waarheid te blijven onthullen.”

Dit artikel verscheen eerder in 360 Magazine.