Onderzoeksjournalist Barbara Gorgi en de Egyptische censuurstaat

Als onderzoeksjournalist heb ik mij vooral gericht op het blootleggen van corruptie binnen de overheid. Ik behandelde onderwerpen zoals kinderarbeid in Egyptische steengroeven, die deels onder controle staan van militaire autoriteiten. Ik heb contact gezocht met internationale organisaties om bronnen te verifiëren, wat ertoe leidde dat sommige Europese bedrijven stopten met het importeren van stenen uit Egypte. Mijn onderzoek hiernaar bracht mij echter steeds meer in de problemen.

Corrupte deals

Voor mijn vertrek uit Egypte deed ik research naar corrupte deals binnen EgyptAir, waarbij verschillende zakenlieden en veiligheidsfunctionarissen betrokken waren. Het onderzoek bracht aan het licht dat er miljoenen Egyptische ponden aan overheidsgeld werden verspild in verdachte transacties. Na publicatie van het onderzoek nam de druk op mij sterk toe: ik werd bespioneerd, onderzocht en geconfronteerd met verzonnen aanklachten. Alle signalen wezen in dezelfde richting: de gevangenis – net als bij veel van mijn collega’s.

Ik leefde in een constante staat van angst, vooral toen ik hoorde over arrestaties van collega’s of het volgen van hun bewegingen door de autoriteiten. Deze angst nam na elke publicatie toe. Het werd routine om versleutelde apps te gebruiken en mijn wachtwoorden regelmatig te wijzigen om mijn ­gegevens te beschermen. Versleutelde e-mail was mijn enige veilige manier van communicatie met bronnen, maar zelfs dat bood geen volledige gemoedsrust.

Vertrek naar Nederland

Angst voor mijn veiligheid werd een dagelijks gegeven. Na elk nieuw onderzoeksartikel ontving ik haatberichten en werd er gedreigd met juridische gevolgen, gericht op mijzelf of mijn familie. Daarom vertrok ik in 2024 uit Egypte naar Nederland. Na aankomst in Nederland publiceerde ik in samenwerking met het International Journalists’ Network (IJNet) een rapport getiteld ‘The Forgotten Families of Upper Egypt’ op de website Raseef22. Vervolgens kreeg ik te maken met een lastercampagne en bedreigingen vanuit Egypte, die zich uitbreidden naar mijn familie daar en naar het publicatieplatform. Uiteindelijk werd het artikel verwijderd. Afgelopen december werd het stuk opnieuw gepubliceerd op de Britse website Media Diversity. Maar dus ook nu, in een nieuw land, blijft de angst bestaan.

Persvrijheid in Egypte

Sinds 2013 heeft Egypte een sterke achteruitgang in persvrijheid doorgemaakt; in de persvrijheidsindex staat het land nu op plek 170. De autoriteiten leggen strikte censuur op aan de media en blokkeren honderden nieuwswebsites. Onafhankelijke mediakanalen staan onder enorme druk, waardoor journalistiek in Egypte een gevaarlijk vak is geworden. Willekeurige arrestaties van journalisten komen steeds vaker voor, vaak op basis van beschuldigingen als ‘het verspreiden van valse informatie’ of ‘het behoren tot een verboden groepering’.

Dit artikel verscheen eerder in 360 Magazine.