Niet zomaar een zomer

Mijn eerste zomer in Amsterdam, twee jaar geleden, begon met zenuwslopend wachten op de beslissing over mijn asielaanvraag. Het interview met de IND was achter de rug, maar de uitslag bleef uit. Je wandelt door de stad, leeft je leven, maar in werkelijkheid draaiden al mijn gedachten maar om één ding. Wat als
ik weer helemaal opnieuw moest beginnen met de asielprocedure?

Juni ging voorbij in angst – ik herinner me die maand nauwelijks. Maar begin juli, exact een jaar na mijn landing op Schiphol, kwam het verlossende woord: een positief besluit. Het wachten, de onzekerheid, het innerlijk beven – het viel van me af.

Die moeilijke maand beleefde ik samen met mijn partner. Ik had hem enkele maanden eerder leren kennen – mijn wederhelft. Begin die zomer trokken we samen in een woning in de Frederik Hendrikbuurt, vlak bij het Westerpark. In diezelfde periode boekte ik mijn eerste buitenlandse vakantie in vijf jaar en vond ik mijn eerste baan hier.

Fijne fietstochtjes

Nu besef ik pas hoeveel er gebeurde terwijl heel Nederland de koffers pakte voor de zomervakantie. In die stille weken waarin Amsterdam even bevrijd was van de ochtenddrukte, kwam mijn leven op gang. Ik genoot van mijn fietstochtjes naar het hotel waar ik werkte. De route liep via het Westerpark, met bij de ingang de beroemde Chinese dumplingkiosk, en langs het wonderlijke gebouw Het Schip in de Spaarndammerbuurt.

Tegenwoordig werk ik ergens anders, dus ik fiets niet meer dagelijks langs dat Chinese zaakje, maar het blijft mijn favoriet. Ik snapte in het begin niet waarom mensen daar zó lang in de rij stonden, maar sluit nu zelf met liefde aan. Het Westerpark bezoek ik wekelijks– het liefst op een doordeweekse dag, als
het er sereen en stil is. Over Het Schip heb ik inmiddels veel gelezen en ik ben er drie keer geweest. Mijn droom? Daar ooit wonen.

In het gips

Ik heb geluk gehad: mijn kennismaking met Amsterdam begon in deze buurt. En zelfs toen ik die zomer mijn arm brak – vlak voor mijn vakantie – voelde ik me gedragen door de stad. Tientallen Amsterdammers schoten me te hulp. En ondanks mijn kapotte telefoon mocht ik gratis met de tram naar huis, omdat ik mijn kaartje niet kon betalen.

Natuurlijk gebeurde het ongeluk op z’n Amsterdams: ik zat op de fiets en botste op toeristen die plots het fietspad op renden. Toen begreep ik: de energie van Amsterdam had me volledig opgeslokt. Ik voelde me geen toerist meer. En eerlijk is eerlijk: mijn liefde voor toeristen is sindsdien iets kleiner geworden. Maar het leven in Amsterdam is altijd ironisch.

Toch maakte mijn allereerste Pride in Amsterdam alles goed. Met gips om mijn arm en schrammen op mijn gezicht kreeg ik volop aandacht vanaf de boten. Mensen zwaaiden, ik ving jaloerse blikken van omstanders. Mijn kostuum was een van de opvallendste van de hele parade – en ik hoefde er niets voor te naaien. Dank aan de deelnemers van Pride en de artsen van het OLVG.

Warm licht

Ik weet zeker dat ik het leven van één Amsterdammer flink ingewikkelder maakte: dat van mijn partner Roel. Zijn leven was kalm. Toen kwam ik – met gips, papieren, deadlines en vragen zonder antwoord. Hij woont al vijftien jaar in de stad en kent Amsterdam beter dan veel geboren Amsterdammers. Dankzij hem
ontdekte ik een intiemer, dieper Amsterdam,én mocht ik toetreden tot zijn vriendenkring.

Vóór Roel was mijn enige echte Amsterdammer mijn advocaat, een geduldige man die me door alle stappen van de asielprocedure leidde. Maar Roel en zijn vrienden lieten me in mijn eerste zomer het Amsterdam zien dat je alleen kent als je er je hele leven woont. Ze bespaarden me letterlijk een leven aan tijd. Daar
ben ik ze eeuwig dankbaar voor.

Roel liet me verliefd worden op de Jordaan. ’s Avonds wandelden we er hand in hand, maakten foto’s van onze reflecties in winkelruiten en spiegels bij het grofvuil. In het begin bleef ik vaak staan bij grote ramen, aangetrokken door het warme licht. Tot op een avond een bewoner me met een strenge blik leerde: hier respecteer je iemands privacy. Het zijn zulke kleine momenten waardoor ik van deze stad ben gaan houden. Inmiddels zing ik mee met de liedjes van Johnny Jordaan – en voel ik me thuis in zijn buurt.

Stille strijd

Terwijl gewone Amsterdammers mij met warmte ontvingen, gold dat bepaald niet voor de gemeentelijke bureaucratie. Ambtenaren leken weinig haast te hebben om een nieuwe inwoner welkom te heten. Die zomer begon ook mijn stille strijd met de instanties, een strijd die tot op de dag van vandaag voortduurt.

Ik wist, toen ik naar Nederland verhuisde, dat ik me moest voorbereiden op langdurige bureaucratische onzekerheid. Maar wat ik niet had zien aankomen, was de eindeloze stroom van kleine fouten vanuit de gemeente Amsterdam. Elke brief, elk verkeerd ingevoerd adres, elke vergeten stap had directe gevolgen: van
vertragingen tot onverwachte boetes. Op een gegeven moment raakte ik zelfs mijn identiteit kwijt: in één van de officiële documenten werd ik herdoopt tot Sergio.

Zonder gesprek, zonder inburgeringsexamen. Met één druk op de knop maakte de gemeente van mij een echte Spanjaard. Paradoxaal genoeg werden juist deze fouten mijn grootste motivatie om Nederlands te leren. Ik wilde niet langer afhankelijk zijn van vertalingen, van de uitleg van anderen of van hun hulp. Ik wilde het zelf begrijpen. En als ik dan toch moest vechten, dan tenminste in dezelfde taal als degene aan de andere kant van de balie.

Toeval of niet, mijn eerste echte zomer in Amsterdam was de gelukkigste in tien jaar. Maar ook het begin van beproevingen die nog altijd niet voorbij zijn.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in Z!