‘Elk verslag dat ik maak, kan een rechtszaak tegen mij betekenen’

Metin Yoksu (1986) werd geboren in Kurtalan, een Koerdische stad in het oosten van Turkije. Hij begon zijn journalistieke carrière in 2008 en was van 2011 tot 2014 hoofdredacteur van het culturele tijdschrift Güney Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi. Daarna werkte hij voor diverse andere publicaties.

De journalist vertelt over de moeilijkheden die hij tegenkomt als verslaggever. De twee belangrijkste risico’s die journalisten in het Koerdische gebied lopen zijn zware economische omstandigheden en veiligheidsproblemen. Koerdische journalisten kunnen slechts bij een beperkt aantal media werken, voor een laag salaris.

Veroordeeld

Bovendien kunnen journalisten te maken krijgen met gevangenisstraf, geweld en bedreigingen. “In 2016 fotografeerde ik twee politieagenten die twee kinderen sloegen. Daarna werd ik achtervolgd, geslagen en gearresteerd door diezelfde agenten.” In datzelfde jaar doorzocht de politie Yoksu’s huis. Hij zat ongeveer een maand vast. Later zouden er nog veel meer rechtszaken tegen hem volgen. In 2021 werden Yosku en vier andere journalisten veroordeeld tot een jaar en acht maanden cel omdat ze hadden bericht over gelekte e-mails van een oud-minister.

Tot 2018 deed Yoksu verslag van de situatie van arbeiders in Istanboel. Daarna verhuisde hij naar Batman, van waaruit hij schreef over milieuzaken in heel Koerdistan. Hij werkte vanaf 2018 als freelance journalist voor Turkse oppositiemedia en als fotograaf voor internationale media als BBC, AFP, AP en EPA. Daarnaast maakte hij de documentaire Siya Avê! (schaduw van water) over Hasankeyf, een historische Koerdische stad die onder water is verdwenen door de bouw van een dam. Volgens Yoksu is AP gestopt met de samenwerking wegens de vele rechtszaken tegen hem. Hij werkt nog steeds als freelancer en publiceert zijn nieuws op zijn eigen website: www.asopress.com.

Vredesjournalistiek

Afgelopen juni viel de politie opnieuw Yoksu’s huis binnen. Toen hij naar het politiebureau ging om een verklaring af te leggen, werd hij gearresteerd en gevangengezet. Na een maand werd hij vrijgelaten, maar de zaak loopt nog steeds. Deze zaak heeft te maken met zijn verslaggeving over de grote aardbeving in Turkije begin 2023. Bij zijn vrijlating kreeg Yoksu een reisverbod en een meldplicht opgelegd.

Volgens Yoksu lopen er op dit moment vier zaken tegen hem, onder meer wegens zijn verslag van volksprotesten in zijn woonplaats Batman. Hij is verschillende keren vastgezet, soms zonder aanklacht, en ontvangt bedreigingen van de autoriteiten en de politie. Momenteel schrijft Yoksu over het waterbeleid van de regering, mijnbouw en energieprojecten, ontbossing en bosbranden. Dit zijn lastige onderwerpen, omdat hij werkt in gebieden waar het leger, politie, en daaraan gelieerde groepen beperkingen hebben opgelegd. Yoksu is daarnaast meermaals aangeklaagd wegens vermeende propaganda voor de Koerdische Arbeiderspartij (PKK). Hij doet momenteel ook verslag van de vredesbesprekingen die gaande zijn tussen de PKK en Turkije. “Ik probeer vredesjournalistiek te beoefenen”, zegt Yoksu. “Maar ik weet dat als dit proces stukloopt, elk verslag dat ik hier nu over maak weer een rechtszaak tegen mij kan betekenen.”

Persvrijheid in Turkije

Tussen januari en maart 2025 liepen er negentig rechtszaken in eerste aanleg tegen in totaal 157 journalisten. Van de 31 afgeronde zaken eindigden er negentien in veroordelingen en veertien in vrijspraak. Gezamenlijk kregen de 28 veroordeelde journalisten ruim 41 jaar gevangenisstraf opgelegd, plus een boete van 8850 Turkse lira (183 euro). Turkije staat op de 159e plaats (van de 180 landen) van de World Press Freedom Index 2025.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd door 360 Magazine.